سرفصل‌های موسیقی‌ی ایران نامه‌ی ۵۹


ملیحه مرادی

گاهى كسانى از كنارمان مى روند، اما از جانمان نه……

چون بعضى حضورها ، به بودن جسمانى وابسته نيستند، ريشه در جايى دارند كه فاصله، زمان و حتى نبودن به آن راهى ندارد. 

در نگاه عرفانى،عشق رسيدن به معشوق نيست؛ گاهى سوختن در اشتياق اوست، گاهى گم شدن در طلب و گاهى فهميدن اين حقيقت كه آن‌چه كه دنبالش مى‌گشتيم، از ابتدا در عمق جانمان حضور داشته است. شايد راز دلتنگى همين باشد.كه روح چيزى را بياد مى‌آورد كه ذهن از بياد آوردن‌اش ناتوان است. و شايد آن‌كه مى‌پنداريم رفته، صورتى از حضور را از ما پنهان كرده است، چرا كه عشق، وقتى از مرز تعلق عبور مى‌كند، ديگر نه به بودن وابسته است و نه به ماندن……….
                                                                                       براى دختر ايران زمين *ترانه عليدوستى*  

همکارمان هلن شوکتی در هر شماره به موسیقی و هنرمندان ایرانی که به نوعی در اعتلاء و ارائه این هنر روح‌پرور دست داشتند می‌پردازد که همه‌ماهه از نظرتان می‌گذرانیم.

فصل پنجاه و چهارم


هلن شوکتی 

اين شماره(سر فصل موسيقى ) در باره زنى است كه در ايران شكوفا شد و با توجه به طى مراحل علمى موسيقى و دانشگاهى ، 
بدليل زن بودن از آواز خوانى محروم بود.

او مي‌گويد: ممنوعيت‌ها نه تنها زنان را نااميد نكرد، كه آن‌ها را شجاع تر هم كرد.

او كنسرت فرضى پرستو احمدى را لحظه مهمى در تاريخ آواز زنان ايران مى‌داند و به اين نسل بسيار اميدوار است.

مليحه مرادى : 
خواننده، نوازنده، مدرس آواز + زنى كه استاد شجريان مى‌گويد جا پاى او گذاشته است

مليحه  در شهريور ١٣٦٣ در خانواده‌ى هنرمند پا به دنيا گذاشت. پدر از نوازندگان ساز نى بود و منزل آن‌ها هميشه محفلى براى هنرمندان بوده و در نتيجه روح لطيف و كودكانه او با نواى موسيقى سنتى عجين بود، طوري‌كه در كودكى شروع به نواختن ساز تنبك و با آموزش و فراگيرى رديف‌هاى آوازى موسيقى سنتى / پا به جهان موسيقى گذاشت. 

مسير زندگى هنرى خود را از هفت سالگى در محضر پدر آغاز كرد.

مليحه مرادى در محضر استادان بزرگى آواز را آموخته است. (از پريسا تا محمدرضا شجريان و حسين عليزاده)  او مكتب اصفهان را نزد استاد على اصغر شاه زيدى و تجارب زيادى در دوره‌ى هنرجويى‌اش نزد استاد شجريان دارد.

خودش مي‌گويد: كه من هميشه عاشق صداى پريسا بودم و آرزويم ديدار با ايشان و سبك خوانندگى ايشان بود!

هرگز استاد را از نزديك نديده بودم و هيچ تصويرى هم از او در منزل ما نبود با اينكه پدرم از علاقمندان صداى ايشان بود و  هميشه آواز ايشان را گوش مى كرديم. 

ولى بدليل مسائل سياسى،چون  داشتن تصوير زن هنرمند ممنوع بود ،،، من هم او را نمي‌شناختم . تا اين‌كه روزى در محفلى با خانم پريسا آشنا شدم. مليحه مرادى در نوجوانى نزد پريسا اصول بنيادين خوانندگى را آموخت و در ١٧ سالگى وارد كنسرواتوار موسيقى تهران شد و در رشته نوازندگى سه تار و كمانچه تحصيل كرد

او سپس مدرك كارشناسى زبان و ادبيات فارسى را دريافت كرد و معتقد است كه ادبيات فارسى، مسيرى است در شناخت و پيوند شعر و موسيقى ايران، چرا كه شعر در بافت آواز ايرانى است و نقش بسيار مهمى را ايفا مى‌كند

آشنايى او با سيامك جهانگيرى نوازنده‌ی نى ، نقطه عطف زندگى هنرى او را رقم زد و به تمرين شناخت رديف‌هاى موسيقى و خوانش آوازهاى محمدرضا شجريان پرداخت.
در نوزده سالگى در گروه /هم آوايان/  به سرپرستى حسين عليزاده به مدت دو سال همكارى كرد 
سال ٨٤ بود يا ٨٥  كه محمدرضا شجريان كنسرت ساز خاموش را با كيهان كلهر و حسين عليزاده در تالار وزارت كشور برگزار مى كرد، مليحه در آنجا توسط استاد عليزاده  و اقاى نوربخش به استاد محمدرضا شجريان معرفى شد و اين آغاز راه مهم و بزرگ زندگى مليحه مرادى شد
نخستين بارى كه مليحه مرادى براى تست صدا و آواز نزد استاد شجريان رفت، در محضر استاد ابوعطا خواند، چرا كه مى دانست ابوعطا دستگاه محبوب و  مورد نظر استاد است. 

خودش ميگويد: << وقتى خواندم و فرود كردم ديدم استاد چشمانش بسته است،، سپس چشمشان را باز كردند و  گفتند : تو شيوه خواندن مرا از كجا آموختى؟؟

جواب دادم كه سالهاست شيوه آوازى شما را با استادان زيادى تمرين كردم.
او در سال ١٣٨٦ در فراخوان جذب شاگرد كلاس آواز  شجريان پذيرفته شد و تا سال ١٣٩٢ از كلاسهاى آواز اين استاد برجسته بهره جست..  
مليحه مرادى وقتى شاگرد استاد شجريان بود و استاد به مدت يكسال در تور كنسرت بودند،. نزد استاد على اصغر شاه زيدى ، مكتب اصفهان آموزش ديد.    خودش ميگويد: << صبح ها مى رفتم اصفهان و شب ها بر مى گشتم.  استاد شاه زيدى در درجه نخست انسان شريف و متواضع و دوست داشتنى بودند و اجازه دادند كه كلاس هايشان را ضبط كنم. از من شهريه نمى گرفتند و مى گفتند، همين كه رفت و آمد ها را در اصفهان دارى كافى است dir=”ltr”> مليحه مرادى همراهى مردان خواننده را كافى نمى داند و معتقد است كه اگر همدلى مردان خواننده وجود داشت شايد ، زنان خواننده امروز جسارت بيشترى داشتند و به خود سانسورى نمى پرداختند.
او گر چه همراهى مردان موسيقى را كافى نمى دانداما از تأثير همراهى هنرمندانى چون استاد حسين عليزاده براى شكستن تابوى آواز خوانى زنان تقدير مى كند. 

استاد عليزاده در كنسرت * راز نو * به خوانندگى افسانه رسايى و هما نيكنام درهاى تازه‌اى  را بر روى زنان ايران گشود.

مليحه مرادى در كنسرواتوار موسيقى رشته آواز مى‌آموخت، اما هرگز نتوانست آن‌جا تكخوانى كند و در اجرا  هميشه بايد يك مرد در اجراى نهائى كنارت بنشيند و با صداى پايين بخواند كه استاد صداى تو را بهتر بشنود.
همكارى با گروه هم آوايان به سرپرستى استاد حسين عليزاده همكارى در موسيقى متن فيلم سينمايى آتش سبز به آهنگسازى محمدرضا درويشى

همكارى در تئاتر عروسكى * اپراى مولوى* در نقش همسر مولانا به آهنگسازى بهزاد عبدى و اجراهاى زيادى با گروه‌هاى مختلف و در كشورهايى مانند تركيه، لهستان، سوئد، استراليا

تور كنسرت گروه * همنوازان سرو * به سرپرستى مجيد درخشانى

تور كنسرت امريكا به سرپرستى حسين بهروزى نيا و تور كنسرت امريكا در پروژه Voice Unveiled به آهنگسازى احسان مطورى

خانم مرادى تاكنون چندين آلبوم اجرا و با نام‌هاى* آواز در سايه * ايرانه خانم * آه ماه * كه بازخوانى برخى از آوازهاى بانو قمرالملوك وزيرى بود.

و آلبوم * چار مصراع * به آهنگسازى احسان مطورى    را در كارنامه ى هنرى خود دارد.

او يك كارگاه آنلاين براى ارتقاى سطح فرهنگ و دانش موسيقى اصيل ايرانى براى هنرجويان ، به دليل عدم دسترسى به آموزش حضورى، ايجاد كرده است.

محتواى اين كارگاه هنرى:  آشنايى با رديف آوازى و ريتم‌شناسى و مهمتر از همه رابطه شعر و موسيقى مى‌باشد.

مليحه مرادى از سال  ٢٠٢٢ به امريكا مهاجرت كرده و مشغول اجراى كنسرت و آموزش آواز است. او در لس آنجلس ساكن شد و همچنان به فعاليت و تدريس تخصصى آواز ايرانى و متد اساتيدى همچون محمدرضا شجريان و پريسا مشغول است. او با هنرمندان برجسته موسيقى ايران از جمله اجراى * ساز و آواز اصفهان* همراه با امير نوژان و پژمان حدادي در دانشگاه سيراكيوس نيويورك در آوريل ٢٠٢٦ و مشاركت در پروژه ها و تورهاى مانند *بهار اميد* با سعيد فرجپورى و احسان مطورى داشته است.

او پس از خروج از ايران، با صراحت بيشترى در باره محدوديت‌ها ونگاه امنيتى به صداى زنان صحبت كرده و بر اين باور است كه اين فشارها نتوانسته زنان هنرمند را نا اميد كند بلكه آن‌ها را شجاع‌تر كرده است. 

او به هنر جويانش توصيه مى‌كند كه با آواز خواندن خشم‌ها را بيرون ريخته و خودتان را شفا دهيد و جسارت‌تان را هم بيش‌تر كنيد.

آواز خواندن مانند فرياد زدن/ تمام خشم‌هاى وجودى را تخليه مي‌كند. وقتى اوج بخوانى ،،، با اوج خواندن انگار فرياد مي‌زنى و خشم و كينه را بيرون مى‌ريزى،،، و اين بويژه براى زنان بسيار مهم است.

او بشدت به آينده آواز زنان ايران إيمان دارد و به باور او ممنوعيت نه تنها زنان را نااميد نكرد، كه آن‌ها را شجاع تر نيز كرد تا به مبارزه ادامه داده

و قوى‌تر از پيش براى حقى كه پايمال شده بجنگند. او نسل جديد خوانندگان زن و جريان‌هاى تازه در موسيقى ايران را الهام بخش و نقطه عطفى در تاريخ آواز زنان مى‌داند.

راه زنان هنرمند همچنان ادامه خواهد داشت.

درباره Habib

متولد سال ۱۳۳۰ رشت استان گیلان- کسب لیسانس از دانشگاه ملی ایران- کوچ به ینگه دنیا سال ۱۳۶۵ و اقامت در کالیفرنیا-چاپ اولین کتاب شعر بنام (الف مثل باران) در سال ۱۳۸۴ در ایران توسط انتشارات شاعر امروز.
این نوشته در سرفصل‌های موسیقی‌ی ایران ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

نظرتان را ابراز کنید