نگاهی به شعر
” ضمیر اشارهی دور ”
اثر
علی سهامی
در متن خاورمیانه
یا
در حاشیهی میانهی دنیا
ضمیر ِ اشارهای دورم
جهان پر از “اشارات و تنبیهات ِ” گنگ است
انگشتی به کلمات
انگشتی به ماشه
یا ماشهای به من
اشاره میکند!
نمیدانم
در این زبان ناشناسی همگانی
همه در معرض نشانهایم
” پارادوکس ”
در بررسی شعر ِ
” ضمیر اشارهی دور ”
کلید واژهی اصلی ” پارادوکس ” یا متناقض نماست .
گرچه آرایهی ” تضاد ” هم در شعر ، وزن نسبتا سنگینی دارد ، اما این آرایه ، نسبت به پارادوکسی که در اثر، وجود دارد، نقشی کم رنگتر دارد.
به این دلیل که، امکان دارد واژههای پارادوکس و تضاد، هم معنی فرض شوند، ابتدا به تفاوت معنی این دو واژه میپردازیم (همانطور که مشخص است مباحثی مانند انواع تضاد یا طباق … در راستای این مبحث قرار ندارند)
اگر از واژگانی استفاده کنیم که در معنی با یکدیگر ناسازگاری داشته باشند، این امر، به معنای تضاد است .
مانند ِ
گاهی احساسی روشن و گاهی احساسی، تیره دارم.
در این جمله، میان واژگان روشن و تیره، ناسازگاری وجود دارد که به آن تضاد گفته میشود.
اگر دو امر یا دو واژه ی متضاد را با یکدیگر جمع کنیم یا در کنار هم بیاوریم، این امر، به معنای پارادوکس یا متناقض نما است.
مانند ِ
” روشنی ِ تیره ”
” تیرگی روشن ”
در نتیجهگیریای کُلّی، میتوانیم این طور بگوییم که ” پارادوکس ” هنریترین شکل ” تضاد ” است.
حال، با این مقدمه، موارد پارادوکسیکال و متضاد شعر را یافته و مورد بررسی قرار میدهیم.
متن/ حاشیه
اشارات/ تنبیهات
کلمات/ ماشه
میانهی دنیا / اشارهای دور
اکنون به بررسی مورد ” اشارات و تنبیهات ” میپردازیم ، که یکی از موارد پارادوکسیکال درون متنی و برون متنی (بینامتنی) اثر است.
کتاب اشارت و تنبیهات، اثری است از ابن سینا، با موضوع منطق و فلسفه.
نکتهی تامل برانگیز در مورد استفاده از نام این کتاب که(ایهام و) تضاد دارد این است که در محتوای کتاب هم به موارد تضاد و پارادوکس بر میخوریم.
جزء اول کتاب، که در باب منطق است، در نهج پنجم خود، مبحثی دارد در مورد ِ
” قضایا ” و
” عکس قضایا ”
که در مفهوم “تناقض” و ” تقابل” است . ادامهی خواندن→
______________________________________________
